Art Deco bloemstilleven
| Prijs: Op aanvraag |
| Schilder: Henriëtte Pessers |
| Afmetingen: 20 x 20 cm, exclusief lijst |
| Signatuur: rechtsonder, met HPessers |
| Techniek: Olieverf op papier |
Beschrijving
Dit vroege, kleine Art Deco bloemstilleven van Henriette Pessers verdient een plaats in haar mysterieuze schilderkunst. De kunstenares viert, beschermt, en verdiept de schoonheid van bloemen in de tijdloze ruimte van haar schilderij. Bloemen, na de val van de mens schuldloos verbannen uit de Tuin van Eden. Verstoten, ja, en toch in hun nieuwe, aardse onderkomen, nog steeds even zacht als kleurrijk stralend. Vergevingsgezinde bloemen dus. Genadevol voorteken van verlossende, liefdevolle schoonheid. Een geschenk, bestemd om het pad naar de Hemel te effenen. Zeker een gezichtspunt, dat tot verder kijken naar, en nadenken stemt over, dit stille bloemstuk.
Waarom zo klein, zo gering, en zo eenvoudig? Waarom zo lieflijk?
Eerst de wereld van het deemoedige kunstwerk zelf. Zie de strakke Art Deco lijnen en vormen. Een duidelijke boodschap die de kunstenares, tussen de contouren van lijst en paneel, tijdloos verzegelt in een hermetisch afgesloten ruimte. Oneindig bloemengeluk in een zelf vergeten wereld. Dit schilderij is een klein paradijs, bestemd voor het oog van de kijker op afstand. Die beschouwt het kunstwerk om -geleidelijk meer ziende- in die tijdloze ruimte op te gaan. Het stilleven als eigen tijdloze iconische ruimte, meer nog dan de diepste plek in de oceaan en de verste in het heelal. Wat achter het venster gebeurt voltrekt zich in zuivere schoonheid. We zien ‘stil levende bloemen’, vervuld van gelukzalige kracht in hun eigen wereld. Het kleine formaat en bijpassende Art Deco stijl beklemtonen dat. Des te kleiner, des te meer kwetsbaar en gekoesterd. Liefdesbloemen in dit miniatuurkunstwerk zijn gekoesterde baby’s en kleine, vertroetelde kinderen.
Zeker, mensen willen veel ‘met bloemen zeggen’. Maar wensen te vaak helaas geen ‘bloemstilleven’. Geven te weinig ruimte aan bloemen zelf. Mensen bejubelen en in de bloemen zetten, is iets geheel anders dan dat. Henriette Pessers neemt een ander perspectief in. Ze schenkt even geen aandacht aan mensengedoe. Henriette Pessers laat bloemen zélf in hun eigen tijdcapsule aan het woord. Ze laat hén spreken en zacht preken. Zo doet ze als kunstenares recht aan haar roeping. Niet meer, niet minder. En het is hoog tijd ook. Bloemen werden immers -het is al gezegd- met de mens mee schuldloos uit de Hof van Eden naar het aardse verbannen. En nog steeds worden ze met vreemde ogen aangekeken.
Lichtgevende en licht zwevende bloemenliefde
Dan de stralend witte roos in dit bloemenkunstwerk. Die verschijnt als een hemellichaam, tegelijkertijd lichtgevend én warmte ontvangend. Rond en cilindervorming, opgebouwd uit een eenheid van drie cirkels, met een stralend hart, een krans en roterende bloemblaadjes. Op zijn beurt straalt de engelachtige vuurrode lelie als een ster, vol overgave, naar de roos. In Pessers’ compositie liggen beiden op één diagonale lijn. Verbonden op die weg en voor altijd zwevend dankzij hun wederkerige aantrekkingskracht. Aan de buitenkant juichen twee kleine witte bloempjes hen naar boven toe.
Slot
Henriette Pessers bloemen zijn geen bengels of loopjongens, handige hulpmiddelen voor ditjes, en datjes. Haar bloemen zijn in schoonheid spelende engelen, voor en met elkaar. Hoe ingenieus is haar kunstwerk! Ze bedenkt de kunstminnaar met bloemenliefde in de artistiek verfijnde, tijdloze ruimte van haar schilderij. Bloemen, kleurrijk toegewijd én beschermd in hun kleine, lieflijke Koninkrijk. In hun eigen wereld bloeien ze als barmhartig voorteken. Ze getuigen van en onthullen onder Gods oog hun wonderlijk bestaan aan de kijker. Bloemen, die de mensheid vanuit hun eigen hemelse wereld oproepen om tijdens de ballingschap liefdevol aandacht te schenken aan al het kwetsbaar leven.
Biografie
Henriëtte Pessers (1899 – 1986) was de dochter van een bemiddelde textielfabrikant. Zij hoefde voor haar levensonderhoud niet te schilderen en te exposeren. Dat is maar goed ook, want de kunstwereld werd gedomineerd door mannen. Haar opleiding volgde zij aan de R.K.-Ieergangen in Tilburg bij de schilder Albert Verschuuren, een leerling van P.J.H. Cuijpers en Antoon Derkinderen. Bij hem leerde ze de eerste beginselen van het vak. Na Tilburg werkte zij korte tijd bij de uit Antwerpen afkomstige schilder Gerard Jacobs in Vlissingen, bij wie zij zich oefende in landschappen en zeegezichten, in een heldere, post-impressionistische trant. Op 25-jarige leeftijd trok Henriëtte Pessers naar Brussel. Toen ongebruikelijk voor een jonge vrouw. Zij zou er tot 1939 blijven. Ze kreeg, op grond van getoond werk, toegang tot de kunstacademie.
Na haar academietijd werkte zij veel in haar atelier. Haar eerste atelier bevond zich in de Brusselse binnenstad en was sober, zoals ook haar schilderijen. Later vond zij een ruimere en lichtere behuizing aan de rand van de stad in Schaarbeek. Naar eigen zeggen, is de sfeer van beide ruimten sterk bepalend geweest voor het karakter van de schilderijen die er ontstonden. In Brussel onderging zij de invloed van het Vlaams Expressionisme en de school van Sint Martens Latem. Hier speelden kunstenaars als Constant Permeke, Valerius de Sadeleer, Gustave de Smet etc. voor haar een belangrijke rol.
In 1939 keerde zij terug naar Nederland, trouwde en vestigde zich in Heeze. Daar zette ze haar artistieke loopbaan verder.